Bệnh thận là một trong những căn được xếp vào những căn bệnh nguy hiểm nếu không được chữa và điều trị một cách kịp thời. Bệnh thận thường không xảy ra triệu chứng gì cho tới khi bệnh đã tiến triển. Vậy nên vấn đề phát hiện sớm và điều trị kịp thời là yếu tố quan trọng. Thận được coi là một trong những cơ quan quan trọng trong cơ thể người, khi thận bị suy giảm chức năng nếu bệnh không được điều trị kịp thời sẽ dẫn tới suy thận và cuối cùng sẽ phải điều trị theo hướng chạy thận và ghép thận mới có thể duy trì được sự sống.

Cũng giống như những căn bệnh khác việc phòng ngừa là yếu tố quan trọng để phòng tránh bệnh thận. Bạn hãy chú ý hơn tới sức khỏe của bản thận, lắng nghe những biểu hiện của cơ thể dù là những thay đổi nhỏ nhất, những thay đổi bất thường liên quan đến chức năng của thận.

Theo thống kê của Hội Thận học Quốc tế, hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 10% dân số mắc bệnh thận mạn tính. Ở Việt Nam, có khoảng 10 triệu người bệnh thận mạn. Trong đó, khoảng 30% số người mắc bệnh thận yếu do khói thuốc lá. Những người có chế độ ăn uống, sinh hoạt hàng ngày thất thường, không khoa học cũng có tỉ lệ mắc bệnh này rất lớn.

Tìm hiểu về chức năng của thận

Chức năng chủ yếu của thận là giúp giữ cho cơ thể bạn luôn cân bằng những thành phần sinh, hóa học bên trong cơ thể. Cụ thể như sau:

  • Xử lý nước tiểu. Thận có tác dụng lọc các chất thải của nước ở trong cơ thể qua việc tạo ra nước tiểu để đào thải ra bên ngoài. Chất thải có  thể đến từ một số loại thực phẩm, các loại thuốc và thậm chí chỉ cần hoạt động cơ bắp của bạn.
  • Cân bằng khoáng chất. Cơ bắp, mạch máu, dây thần kinh, xương trong cơ thể cần có một lượng khoáng chất chính xác ở trong máu mọi lúc. Thận cảm nhận được mức độ khoáng chất trong máu của bạn. Nó giúp giữ lại những chất cần thiết và đào thải phần còn lại vào bàng quang dưới dạng nước tiểu.
  • Kiểm soát huyết áp. Thận giữ nước và lượng muối được cân bằng trong máu. Ngoài ra thận sẽ tạo ra một loại enzyme để giúp các mạch máu căng ra để tăng huyết áp khi bị giảm quá thấp. Tình trạng huyết áp cao có thể gây hại cho thận và gây ra bệnh CKD. Hoặc ngược lại CKD có thể gây ra huyết áp cao. Giống như câu chuyện con gà và quả trứng, thật không dễ dàng để biết được cái nào có trước.
  • Giúp bạn tạo ra những tế bào máu. Mỗi tế bào trong cơ thể bạn cần một lượng oxy để sống và những tế bào hồng cầu chứa nó. Nếu như cơ thể có quá ít tế bào hồng cầu (tình trạng thiếu máu), thận của bạn sẽ sinh ra một loại hormone (erythropoietin – EPO). EPO tác động tới tủy xương của bạn để giúp tạo ra nhiều các tế bào hồng cầu hơn. Nếu như thận không hoạt động tốt sẽ tạo ra ít EPO hơn.
  • Giữ cho xương của bạn luôn khỏe mạnh. Bạn cần một lượng canxi phù hợp trong máu mọi lúc để có thể tồn tại. Xương được coi như là một ngân hàng lưu trữ lượng canxi và phốt pho. Khi bạn cần nhiều canxi, thận sẽ tiết ra một loại hormone để cung cấp. Bổ sung vitamin D sẽ giúp đường ruột của bạn hấp thụ lượng canxi từ thực phẩm. Nếu như các hormone không hoạt động, cơ thể bạn sẽ tự động rút canxi ra khỏi xương, việc này khiến xương yếu đi và dễ bị gãy hơn.
  • Giúp giữ cân bằng axit và bazơ trong cơ thể. Độ pH trong cơ thể con người nên được  giữ ở gần mức trung tính. Đôi khi có thể là tính kiềm hoặc bazơ cao hơn một chút (7,38 đến 7,42). Nếu như độ pH quá cao hoặc quá thấp có thể gây tử vong. Thận sẽ cùng với với phổi giữ mức độ pH sao cho phù hợp nhất.

Trong cơ thể chúng ta ai cũng đều có 2 quả thận nằm ở 3 vị trí đối xứng nhau. Thận có 3 chức năng chính đó là:

  • Giữ cân bằng dịch trong cơ thể, các chất khoáng mà cơ thể cần để suy trì tốt hoạt động bình thường. Nhất là Kali để kiểm soát hoạt động của thần kinh và các cơ. Việc mà cơ thể có quá nhiều Kali hoặc quá ít Kali cũng có thể gây ra yếu cơ và các vấn đề về tim mạch.
  • Loại bỏ các chất cặn bã, các chất độc, các sản phẩm giáng hóa của protein trong các loại thực phẩm như ure, creatinine (tạo ra trong quá trình vận động của cơ bắp).
  • Giải phòng hormone thiết yếu vào máu như renin để giúp cho cơ thể điều hòa huyết áp một cách ổn định nhất, Erythropoietin (EPO) giúp cho tủy sống tạo hồng cầu và hoạt hóa tốt Vitamin D để có thể hấp thu canxi trong thức ăn nhằm tăng mật độ canxi cho xương giúp xương chắc khỏe.

Đối tượng hay mắc bệnh thận

Một số người có khả năng cao mắc bệnh thận hơn so với người bình thường đó là những người mang trong mình những bệnh lý như: Bệnh đái tháo đường, huyết áp cao, viêm cầu thận, một số những bệnh di truyền như thận đa nang, hội chứng Alport, nhiễm khuẩn, tắc nghẽn bẩm sinh đường tiết niệu; bệnh Lupus ban đỏ hệ thống, bệnh phì đại và ung thư tiền liệt tuyến, dùng một số loại thuốc giảm đau khác viêm trong một thời gian dài.

Bệnh thận không gây ra những triệu chứng cho đến khi bệnh đã tiến triển. Để có thể phát hiện sớm được căn bệnh này bạn cần chú ý có 3 cách để thử: thử nước tiểu, thử máu và đo huyết áp thường xuyên.

Triệu chứng bệnh thận

Khi bệnh thận có chiều hướng xấu đi thì những vấn đề dẫn tới việc cơ thể bị ảnh hưởng đó là: Thiếu máu, những bệnh liên quan tới xương khớp, tổn thương thần kinh và tăng huyết áp.

  • Bệnh thận gây tăng huyết áp: Không chỉ là nguyên nhân chính gây bệnh suy thận mạn mà còng để lại những hậu quả của bệnh thận như gây tổn thương cho tim mạch. Suy thận có tác động lớn tới huyết áp vì thận lúc này không còn duy trì tốt được sự cần bằng dịch cũng như huyết ap trong cơ thể. Khi dịch bị ứ đọng ở phổi có thể gây khó thở và suy tim do sung huyết.
  • Tổn thương thần kinh ngoại biên: Bệnh thận gây tổn thương thần kinh làm xuất hiện triệu chứng yếu chân tay hoặc có cảm giác râm ran như có kiến bò, cảm giác nóng rất hay khó chịu, bứt rứt ở bàn chan, cẳng chân, dáng đi bị thay đổi.
  • Thay đổi trên da: Nghe có vẻ như triệu chứng này không liên quan tới bệnh thận, các triệu chứng như ngứa da, khô da hoàn toàn có thể là những dấu hiệu cảnh báo bệnh thận. Theo như một số thông tin từ trung tâm nghiên cứu Thận của Mỹ cho biết :” Nếu thận không thể loại bỏ được các chất thải trong máu, sự tích tụ các chất thải có thể gây ra những dấu hiệu phát ban và ngứa”. Vì vậy, bạn hãy chú ý nếu cơ thể bạn ngứa mà không rõ nguyên nhân hoặc có dấu hiệu phát ban nặng thì bạn phải đến gặp bác sĩ ngay để có thể kiểm tra tốt sức khỏe của thận.
  • Hiện tượng phù nề ở các chi do bệnh thận gây ra: Theo như các chuyên gia đầu ngành của Viện Giáo Dục Y Tế thì khi thận không loại bỏ được lượng nước dư thừa trong cơ thể sẽ dẫn đến sưng ở chân, mắt cá chân, bàn chân, hoặc ở mặt, và tay. Biểu hiện phù nề có thể xuất hiện ở bất kì đâu với mức độ từ nhẹ đến nặng. Điều quan trọng là nếu bạn thấy sự xuất hiện của phù nề ở các chi thì bạn nên đến các cơ sở y tế ngay lập tức.
  • Cơ thể có cảm giác ớn lạnh: Thận khỏe mạnh sẽ sản xuất ra một loại hormone nhắc nhở cơ thể tạo ra các tế bào máu đỏ mang oxy. Bệnh thận có thể gây ra những gián đoạn việc sản xuất ra hormone này và gây ra bệnh thiếu máu. Thiếu máu và bệnh thận rất có thể dẫn tới hàng loạt các triệu chứng bao gồm cảm giác cơ thể ớn lạnh. Vậy nen nếu bạn cảm thấy lạnh ngay cả khi ở trong phòng ấm thì rất có thể bạn đang gặp rắc rối với căn bệnh thận.
  • Ăn không ngon miệng: Thông thường thì mất cảm giác ngon miệng khi ăn là một trong những tác dụng phụ xảy ra khi bạn giảm cân. Nhưng nếu ăn không ngon miệng trong một khoảng thời gian chắc chắn nó đang nhắc nhở bạn là bạn đang mắc một căn bệnh nào đó. Nếu triệu chứng này thường xuất hiện và đi kèm với triệu chứng khác thì khả năng bạn mắc bệnh thận sẽ càng rõ ràng hơn.
  • Hơi thở có mùi hôi: Hơi thở có mùi là do cơ thể xử lý chất thải trong cơ thể không được tốt. Nếu kèm theo những biểu hiện thay đổi khẩu vị hoặc sợ những thực phẩm giàu protein như thịt thì bạn có thể phải suy nghĩ tới vấn đề do thận đang gặp phải vấn đề gì đó.
  • Việc tiểu tiện gặp khó khăn: Thận có vai trò tạo ra nước tiểu, do đó bất kì những thay đổi nào trong quá trình tiểu tiện như: màu sắc, tần suất đi, lượng nước tiểu, cảm giác khi đi,… tất cả những thay đổi này chắc chắn đều có liên quan tới thận. Một số những dấu hiệu thay đổi như đi tiểu thường xuyên và tiểu nhiều vào ban đêm hoặc số lượng nước tiểu nhiều hơn hay ít hơn so với bình thương, có bọt hoặc có máu trong nước tiểu, tiểu khó,… đều là những dấu hiệu liên quan tới bệnh thận cần phải chú ý.

Cơ thể mệt mỏi: Một trong những triệu chứng ban đầu của bệnh thận là mệt mỏi. Đó là do thiếu các tế bào hồng cầu khỏe mạnh trong máu bởi vì nếu thận của bạn khỏe mạnh sản xuất ra lượng hormone giúp sản xuất các tế bào mái đỏ. Nếu cơ thể bạn gặp mệt mỏi, ngay cả việc ngủ ngon sau một đêm, thì đây là dấu hiệu mà cơ thể đang nhắc bạn. Nên đến ngay cơ sở y tế để gặp bác sĩ.

Ngoài ra, bạn nên đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên và đặc biệt nếu nhà bạn có tiền sử gia đình bị bệnh tim, thiếu máu não, nhồi máu não…